close

YOOtoppanel

otseminar  
Onze eerstvolgende seminars:

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 6 maart, Baptistengemeente Sneek

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 20 maart, evangeliegemeente Soest
ntseminar

Top Panel
donderdag, 13 december 2018
dinsdag, 10 november 2009 14:37
 Juda na de val van Samaria

  722-586 voor Christus

babylon_roadsign Van 722 (val van Samaria) tot 586 voor Christus wordt Juda door drie wereldmachten overschaduwd: 

 

    Assur

    Voorlopig wordt Juda ongemoeid gelaten, waarschijnlijk omdat het afzijdig ligt van de hoofdroute naar Egypte (via maris). Maar Assur blijft een constante dreiging voor Juda tot zijn ineenstorting (612-609) onder de aanvallen van Babyloniërs en Meden. Het speelt een grote rol in de profetieën van Jesaja, Micha en Zefanja, zoals eerder in die van Jona, Hosea en Nahum.

    TunnelHizkia Na de afval onder Achaz voert zijn zoon Hizkia een radicale hervorming door. Op grond daarvan krijgt hij samen met Josia relatief veel aandacht in het boek Koningen. Met geestelijke steun van (zijn neef?) de profeet Jesaja bereidt hij zich voor op verzet tegen Assur. Om strategische diepte te verkrijgen, breidt hij zijn grens uit naar het Westen. De vijf dalen door de Sefela worden versterkt (met name Lakhish). De dichte begroeiing en de inzinking bij de overgang naar het bergland maken dit gebied geschikt voor een defensief doel. Jeruzalem wordt versterkt, van wapens voorzien en de watervoorziening veilig gesteld (o.a. watertunnel naar Gihon bron). Naast deze maatregelen legt de koning een diep godsvertrouwen aan de dag, dat bevestigd wordt door de vernietiging van Sanheribs macht voor de muren van Jeruzalem.


    lachish-aerial Ondanks zijn Hebreeuwse benaming ('laagland’) ligt de Sefela op een hoogte van 100-500m. Het is glooiend heuvelland tussen  Filistea en Juda, van de vallei van Ajjalon tot de Negev. Het gebied is onvruchtbaar en heeft voldoende neerslag. In Hizkia's dagen kent het geen landbouw en is dichtbebost. De tamelijk smalle dalen en de inzinking tussen Sefela en bergland maken het geschikt als verdedigingslinie. Diverse steden worden daartoe versterkt. Lakhish is de belangrijkste.

    De Assyriërs belegeren Lakhish
      39252729_SiegeofLachish2Chron32   Lachish1

    Lachish20relief20Slab200820Presentation20mb20120901wr

    Lachish2

    Boogschutters en stromram Boogschutters en sappeurs Sanherib met zijn staf Buit en gevangenen
    Lachish_arrow_heads  

    lachish_archers

    slingers_lachish-_relief_04-t1

    IrLachish2


    Assyrische pijlpunten Assyrische boogschutters Slingeraars Vluchtelingen verlaten de stad

    Wanneer Hizkia zich (op aandringen van Egypte?) losmaakt van Assur en geen schatting meer betaalt, rukt Sanherib op langs de  via maris. Hij slaat de rebellie in Filistea neer en trekt de Sefela binnen: 46 Judese steden worden veroverd, waaronder na een beleg van drie maanden het zwaar versterkte Lakhish. Tijdens dat beleg, tijdelijk onderbroken door de dreiging van een oprukkend Egyptisch leger, stuurt hij zijn veldmaarschalk Rabsaké naar Jeruzalem om volledige overgave te eisen. Jeruzalem neemt hij echter nooit in. De koninklijke geschiedschrijving vermeldt alleen: "Hizkia sloot ik op als een vogel in zijn kooi." Enige tijd na zijn terugkeer in zijn nieuwe hoofdstad Ninevé wordt Sanherib door twee van zijn zoons vermoord. Zijn andere zoon Esarhaddon volgt hem op.

    assurbanipal_face In deze periode van 700-650 bereikt de Assyrische expansie zijn hoogtepunt. Assurs macht strekt zich uit van de Perzische Golf tot Beneden-Egypte (Nof = Memfis, 669) en Boven-Egypte (Thebe, 663). In 671 dringt Esarhaddon door tot Thebe (671). In 667-62 slaat zijn zoon Assurbanipal oplaaiend verzet neer en plundert Thebe. Egypte wordt een Assyrische provincie.

    Psammetichus I, vazal van Assur en grootvorst in de Nijldelta, breidt voorzichtig zijn macht uit en maakt zich in 658 onafhankelijk (begin 26e dynastie). Hij werft ook huurlingen in Juda (militaire kolonie bij Elefantine, 1e cataract). In 650  verdrijft Egypte Assur. In 626 maakt ook Babylon zich onafhankelijk en in 612  veroveren een coalitie van Babyloniërs en Meden Ninevé (Nahum!). Het laatste Assyrische bolwerk, Haran, handhaaft zich tot 609.

                      
    Koningen van Assur
    Ashur-uballit I 1354-1318 Shansi-Adad V 824-810
    Adadnirari I 1318-1264 Adadnirari III 810-782
    Shalmaneser I 1264-1234 Shalmaneser IV 782-773
    Tukulti-Ninurta I 1234-1197 Ashur-dan III 773-754
    Ashur-dan I 1197-1133 Adadnirari V 754-745
    Tiglath-pileser I 1115-1076 Tiglath-pileser III 745-727
    Ashur-rabi II 1012-972 Shalmaneser V 727-722
    Ashur-resh-ishi II 972-967 Sargon II 722-705
    Tiglath-pileser II 967-935 Sanherib 705-681
    Ashur-dan II 935-912 Esarhaddon 681-669
    Adadnirari II 912-889 Ashur-banipal 669-633
    Tukulti-Ninurta II 889-884 Ashur-etil-ilani 633-622
    Assurnasirapal II 884-858 Sinshurishkun 621-612
    Shalmaneser III 858-824 Ashur-uballit 612-608

    Val van Ninevé 612

    Val van Haran 609

    Van Karkhemish 605


     

    Necho

    Egypte (609 - 605)

     

    Farao Necho is kennelijk benauwd voor de opkomst van Babel en tracht het machtsevenwicht te handhaven door Assur te hulp te komen (609). Josia sneuvelt bij Megiddo in een poging de farao te stuiten. Eljakim wordt door Necho aangesteld als marionet-koning. In 605 verslaat Babel Egypte vernietigend bij Karkhemish en Hamath.


    Babel (605 - 586)


    Merodach_Baladan
    Babylon was eeuwenlang een belangrijke provincie onder Assyrische dominantie. Het kende frequente maar mislukte pogingen om onafhankelijkheid te bereiken tot aan de dood van Assurbanipal (629/27?). Zelfs zijn eigen broer Sjamasjsjukumin, door zijn vader Esarhaddon tot koning van Babylon benoemd, komt tegen hem in opstand maar wordt verslagen en gedood (648).


    nabopolassars_herstel_van_babylons_muren Nabopolassar (626-605) gebruikt de interne strijd om de troon na Assurbanipals dood om Babylons onafhankelijkheid te verzekeren. Hij weerstaat een Assyrische aanval (626). Later valt hij Assyrië aan (616) en verbindt zich met de Meden, die de stad Assur innemen (614). Meden en Babyloniërs werken samen bij de inname van Ninevé (612). De Assyriërs worden definitief verslagen in 609. Er zijn schermutselingen met de Egyptenaren langs de bovenloop van de Eufraat. Die steunen de Assyriërs als tegenwicht tegen de nieuwe mogendheid Babylon. Bovendien willen ze zich meester maken van Assur's westelijke provincies.

    Koning Josia van Juda (621-609) sneuvelt bij Megiddo als hij de opmars van farao Necho wil stuiten. Misschien wilde hij van Assur's zwakte gebruik maken om Israël weer zijn oude omvang terug te geven.

    Nebukadnezar verslaat als kroonprins de Egyptenaren bij Karkhemish, verdrijft hen uit Kanaän en rukt op naar de Nijldelta. Daar verneemt hij dat zijn vader Nabopolassar is gestorven, haast zich terug om zijn troon veilig te stellen, en vervolgt zijn campagne als koning. Op de terugweg na zijn overwinning in Egypte verschijnt hij voor de muren van Jeruzalem (605). De stad opent haar poorten en betaalt gouden tempelvaten als schatting. Jojakim blijft koning en zweert vazaltrouw aan Babel. Jongelui uit de Judese elite (w.o. Daniël) worden als 'gijzelaar' meegevoerd naar Babylonische hof (1e wegvoering).

    Jojakim breekt zijn eed van trouw en rebelleert. Nebukadnezar stuurt een leger om hem af te straffen, maar Jojakim sterft enkele maanden voor dit leger arriveert. Opnieuw opent de stad haar poorten. Zijn zoon en opvolger Jojakin wordt samen met zijn weduwe en 10.000 geoefende werkers en soldaten (w.o. de priesterzoon Ezechiël) weggevoerd; Zedekia wordt vazalkoning (597, 2e wegvoering).

    nabonidus

    Wanneer ook Zedekia trouwbreuk pleegt, slaat een razende Nebukadnezar het beleg voor Jeruzalem. Binnenhaar muren profeteert Jeremia haar naderende vernietiging en roept op tot overgave. Het komt hem op gevangenschap te staan. In Babel profeteert Ezechiël een soortgelijke boodschap. Hij voorziet de verwoesting van stad en tempel en waarschuwt de ballingen dat hun verblijf in den vreemde langdurig zal zijn. Uiteindelijk valt Jeruzalem in 588-86. De meerderheid van de overlevenden wordt in ballingschap naar Babel gevoerd (3e wegvoering). De laatste koning van Babel is Nabonidus. Hij draagt de feitelijke regering op aan zijn zoon Belsazar. Die ziet tijdens een drinkgelag in zijn laatste nacht een voor hem onbegrijpelijk handschrift op de muur: Mene tekel ufarsin. De oude Daniël ontraadselt het: U bent (door God) gewogen en te licht bevonden. Nog deze nacht wordt uw koninkrijk aan de Perzen gegeven. Diezelfde nacht legden de Perzen de Eufraat droog en drongen door de waterpoort de stad binnen. Belsazar werd gedood, Babel ingelijfd bij het rijk van de Meden en de Perzen.

     

            
    Koningen van Neo-Babylonië
    Nabopolassar 625-605
    Nebukadnezar 605-562 2 Kon 24-25; Daniël
    Amel-Marduk/Evil-Merodach 562-560 2 Kon 25:27-30; Jer 52:31-34
    Neriglissar 560-556 Jer 39:3,13
    Labashi-Marduk 556
    Nabonidus 556-539

    [Belsazzar] Daniël


    Profeten voor en tijdens de ballingschap

    Chronologie van de profeten
    Na
    de val van Samaria (722 vChr)

    Profeet

    Datering

    Koningen van Juda

    Vreemde Koningen

    Nahum

    650

    Manasse

    Assyrië: Assurbanipal

    Zefanja

    640

    Josia

    Egypte:Necho

    Jeremia

    627 - 580

    Josia, Joahaz, Jojakim, Jojachin, Zedekia, Gedalja

    Babylon: Nabopolassar, Nebukadnezar

    Habakuk

    609

    Jojakim

    Babylon: Nabopolassar

    Daniël

    605 - 530

    Jojakim, Jojachin, Zedekia

    Babylon: Nebukadnezar, Neriglissar, Labashi-marduk, Evil-Merodach, Nabonidas
    Medo-Perzië: Kores, Cambyses

    Ezechiël

    593 - 570

    Zedekia

    Babylon: Nebukadnezar

    Haggaï

    520

    Gouverneur: Zerubbabel

    Medo-Perzië:  Darius I

    Zacharia

    520

    Gouverneur: Zerubbabel

    Medo-Perzië:  Darius I

    Maleachi

    433

    Gouverneur: 
    Nehemia

    Medo-Perzië:  Darius II

     

Laatst aangepast op dinsdag, 10 mei 2011 08:11
 
Reageer (0 reacties)

You need to login or register to post comments.
Reageer op dit artikel in het forum. (0 posts)