close

YOOtoppanel

otseminar  
Onze eerstvolgende seminars:

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 6 maart, Baptistengemeente Sneek

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 20 maart, evangeliegemeente Soest
ntseminar

Top Panel
woensdag, 23 september 2020
Afdrukken
woensdag, 18 november 2009 20:18
Inhoudsopgave
Inspiratie
Inspiratie theorieen
Intensiteit van inspiratie
Alle pagina's

 

De intensiteit van de inspiratie

Was inspiratie alleen een algemene invloed, waarbij bijvoorbeeld bepaalde concepten werden gesuggereerd, of was zij zo grondig dat zelfs de woordkeuze Gods bedoeling weerspiegelt?

We vinden soms aanwijzingen dat de nieuwtestamentische schrijvers in hun gebruik van het Oude Testament elk woord of leesteken en elke lettergreep belangrijk vonden. In Joh 10:34-35 baseerde Jezus een redenering op een meervoudsvorm in Ps 82:6; in Matt 22:32 op de tijd van een werkwoord in Ex 3:6 (‘Ik ben’) en in Matt 22:43-44 op een bezittelijke suffix (‘mijn Here’). In het laatste geval voegt Jezus eraan toe dat David tot het spreken van deze woorden was geïnspireerd door de Geest. In Gal 3:16 baseert Paulus een hele redenering op het verschil tussen een enkelvoud en een meervoud in Gen 12:7. Aangezien de nieuwtestamentische schrijvers deze details in het Oude Testament gezaghebbend vonden (d.i. als wat God zelf zei), gingen zij er blijkbaar vanuit dat de keuze van de woorden en zelfs van hun precieze vorm was geleid door de Heilige Geest.

Bovendien schrijft het Nieuwe Testament uitdrukkelijke woorden van God toe aan mensen, en woorden van mensen aan God. Zo noemt Jezus in Matt 19:4-5 een commentaar op de schepping van man en vrouw (Gen 2:24) een uitspraak van God. Soortgelijke voorbeelden zijn Hand 4:25 (Ps 2:1-2), Hand 13:34 (Ps 16:10), Hebr 1:6-7 (Deut 32:43 LXX, vgl. Ps 97:7 en Ps 104:4). Bovendien leidde Jezus zijn aanhalingen uit het Oude Testament vaak in met de woorden "er staat geschreven". Het was gezaghebbend; wat de Bijbel zei, zei God. Daaruit kunnen we op zichzelf natuurlijk niet een woordelijke inspiratie afleiden, maar het laat wel zien dat Hij de geschriften van het Oude Testament gelijk stelde met het woord van God.

Op basis van het didactische materiaal moeten we concluderen tot een intense, woordelijke inspiratie van de Bijbel. Het wordt echter anders als we de verschijnselen van de Bijbel in ogenschouw nemen. Zo baseert Dewey Beegle zijn inspiratie theorie voornamelijk op de phenomena. Hij constateert dat de bijbel chronologische problemen bevat die zich uiterst moeilijk laten harmoniseren (o.a. de regering van Pekah, de chronologie van Abraham), en dat het Nieuwe Testament ook niet-canonieke boeken citeert (o.a. 1 Henoch 1:9 in Judas 14, en de Opname van Mozes in Judas 9). Dat laatste vormt een probleem voor de redenering dat aanhaling in het Nieuwe Testament impliceert dat de schrijver geloofde in de inspiratie en dus de autoriteit van het geciteerde. Volgens dezelfde logica zouden dan ook deze apocriefe boeken geïnspireerd en gezaghebbend zijn. Beegle concludeert dat aanhaling in het Nieuwe Testament onvoldoende bewijs van inspiratie en gezaghebbendheid is.

Onder deze fenomenen valt ook het synoptische probleem. Juist in de verschijnselen zit de 'pijn' voor een theorie van volledige en woordelijke inspiratie (en van onfeilbaarheid), getuige bijvoorbeeld Harry Boer in The Bible & Higher Criticism.


Een model van inspiratie

In overeenstemming met zijn uitgangspunt (didactisch materiaal vóór, maar vervolgens in interpretatie getoetst aan phenomena) concludeert Erickson dat inspiratie zich uitstrekt tot de keuze van woorden. De bestudering van de verschijnselen moet echter helpen bepalen wat die keuze precies behelst.

De regenstelling tussen inspiratie van gedachten versus die van woorden is kunstmatig. De twee zijn niet van elkaar los te maken; bepaalde gedachten kunnen alleen door bepaalde woorden worden uitgedrukt. Erickson oppert dat de Geest de gedachten van de bijbelschrijver nauwgezet kan leiden. Hij schept de gedachte en stimuleert het begrip van de schrijver en leidt hem daardoor uiteindelijk tot de keuze van een bepaald woord. Terwijl God met precisie de keuze van woorden om gedachten tot uitdrukking te brengen leidt, kan de gedachte zelf algemeen dan wel specifiek zijn (bijv. visueel kenmerk-kleur-rood-scharlaken).

Woordelijke inspiratie is niet noodzakelijk een goddelijk dictaat. Een theorie van inspiratie dient ook de vorming en voorbereiding van de bijbelschrijvers in haar beschouwing te betrekken. Met andere woorden, inspiratie heeft niet alleen betrekking op het eigenlijke moment van schrijven. Afkomst, achtergrond en ervaring vormden hen tot persoonlijkheden met een wereldbeeld dat gebruikt werd in het schrijven van de Bijbel. Het woordgebruik van de Bijbel is dus niet een exclusief menselijke factor, maar het resultaat van Gods voorbereidende werk in de schrijvers. Op het moment van schrijven leidt God de gedachten van de schrijvers die Hij zo heeft voorbereid zodanig dat ze schrijven wat Hij bedoelt, zonder fouten en zonder iets toe te voegen of weg te laten. Toch blijven ze volkomen menselijk en getuigt de bijbeltekst van hun verschillende persoonlijkheden en achtergronden.

Dat geldt dan bovendien voor mensen die God lange tijd gekend hebben, zich hebben ondergedompeld in eerder geopenbaarde waarheid en een leven van toewijding hebben gecultiveerd. In zo’n situatie is het heel goed denkbaar dat een mens bij niet meer dan een suggestie van een nieuwe denkrichting "de gedachten van God denkt". Zelfs mensen kunnen zich zo de gedachten en stijl van een ander eigen maken.

Sommige bijbelgedeelten, zoals die waar God zegt: "Schrijf ..", lijken gedicteerd te zijn. Maar dat is niet het gewone of normatieve patroon. Ze zijn ook niet méér geïnspireerd (m.a.w. er is geen correlatie tussen genre en inspiratie; profetie en apocalyptiek niet meer dan narratieve of poëtisch literatuur). Niet een ‘mechanische’ maar een ‘organische’ inspiratie is de norm.

 



Laatst aangepast op dinsdag, 09 november 2010 14:56
 
Reageer (0 reacties)

You need to login or register to post comments.
Reageer op dit artikel in het forum. (0 posts)