close

YOOtoppanel

otseminar  
Onze eerstvolgende seminars:

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 6 maart, Baptistengemeente Sneek

Het Nieuwe Testament in Vogelvlucht, 20 maart, evangeliegemeente Soest
ntseminar

Top Panel
zaterdag, 21 september 2019
donderdag, 06 januari 2011 14:34

Intelligent Design (ID)isnautilus3

Het leven en de kosmos dragen volgens deze beweging wetenschappelijk aantoonbare sporen van ontwerp. De ID-beweging doet geen uitspraak over de ontwerper. Zij heeft geen eenduidige visie over de geschiedenis van het leven op aarde. ID laat de keuze tussen jonge- en oude-aarde creationisme of geleide evolutie open, maar wijst naturalistische evolutie af. Voortrekkers hier zijn de biochemicus Michael Behe, jurist Philip Johnson en wiskundige William Dembski van het Discovery Institute.

William_Dembski De centrale stelling van de ID-beweging is: "Er bestaan natuurlijke systemen die niet voldoende kunnen worden verklaard in termen van ongeleide natuurlijke krachten en die eigenschappen hebben die we in elke andere omstandigheid aan intelligentie zouden toeschrijven." (Dembski) Aanhangers van ID zien aanwijzingen voor "tekenen van intelligentie": fysieke eigenschappen van levende systemen die zonder (intelligent) ontwerp onmogelijk zouden zijn. Twee vaak genoemde aanwijzingen zijn onherleidbare complexiteit (irreducible complexity) en specifieke complexiteit (specified complexity).

Michael_Behe Het concept van "onherleidbare complexiteit" is naar voren gebracht door Michael Behe in zijn geruchtmakende boek Darwin's Black Box (1996) dat ook in een Nederlandse vertaling verscheen met een voorwoord van de Delftse oud-hoogleraar natuurkunde dr. Arie van den Beukel. Behe definieert het als: "..een systeem dat bestaat uit goed passende samenwerkende onderdelen die elk bijdragen aan de basisfunctionaliteit en waarin het weghalen van één van de onderdelen tot gevolg heeft dat het systeem niet meer functioneert."

 muizenvalOm duidelijk te maken wat hij bedoelt, gebruikt Behe het voorbeeld van de muizenval, die bestaat uit een plankje, een metalen beugel, een veer, een grendel en een scharnierend stukje hout dat bij beweging de vergrendeling opheft. Alle onderdelen zijn noodzakelijk voor het functioneren van de muizenval, en als één van de onderdelen wordt verwijderd, werkt het geheel niet meer. Er is echter op allerlei manieren aangetoond dat muizenvallen nog steeds kunnen functioneren als er onderdelen verwijderd worden. Daarnaast is er het evolutionaire principe van co-optie, waarbij een bestaande functie van een orgaan, eiwit enz. wordt gebruikt als basis voor een geheel nieuwe functie. In het voorbeeld van de muizenval hoeft een evolutionaire voorganger niet per se de functie van muizenval gehad te hebben.

 De stelling is dat dergelijke onherleidbare complexiteit niet door een evolutieproces kan ontstaan: in een proces van natuurlijke selectie kan een dergelijk systeem niet stap voor stap ontstaan, want alle onderdelen moeten aanwezig zijn voordat er een selectief voordeel is.

FlagellumDiagram Als concrete voorbeelden van onherleidbare complexiteit noemde Behe de zweepstaart van de bacterie E. coli, trilharen, het mechanisme van bloedstolling, de werking van het oog en het immuunsysteem. Tegenstanders van ID wezen als reactie op het vele wetenschappelijke onderzoek dat verricht is naar deze voorbeelden, onderzoek dat geleid heeft tot gedetailleerde verklaringen voor de evolutie van deze systemen. Het lijkt erop dat ID een verkapt "God-van-de-gaten argument" is. Onherleidbare complexiteit kan namelijk ook betekenen: we hebben geen idee hoe het werkt en hoe het er gekomen is. En inderdaad hebben vorderingen in de wetenschap binnen tien jaar sinds de eerste formuleringen van Michael Behe zijn voorbeelden ontkracht. De complexiteit ervan blijkt door volhardend onderzoek wel degelijk herleidbaar. Het noodlot van een dergelijke verklaring is dat de gaten waarvoor men een beroep op "God"doet, steeds kleiner worden.

Het concept van "gespecificeerde complexiteit" (ook: specifieke complexiteit) is ontwikkeld door William Dembski. Hij argumenteert dat als iets zowel complex als specifiek (betekenisvol) is, het aannemelijk is dat het ontworpen is. Een enkele letter van het alfabet is specifiek maar niet complex, een lange reeks willekeurige letters is complex maar niet specifiek. Een sonnet van Shakespeare is echter zowel complex als specifiek. Onderdelen van organismen kunnen hiermee worden vergeleken, evenals DNA, dat de erfelijke code bevat. Volgens Dembski's definitie is iets complexe specifieke informatie als de kans dat het spontaan ontstaat kleiner is dan 1 op de 10150.

Er zijn diverse argumenten ingebracht tegen dit concept:

  • Het concept is niet zinnig, de kans dat een oog ontstaat is niet te berekenen.
  • Bekijk het als een loterij: de kans dat een bepaalde deelnemer de loterij wint is miniem, maar dat betekent niet dat er nooit iemand een loterij wint.
  • Dembski's kansberekening gaat uit van de situatie dat er geen selectie plaatsvindt, terwijl dit natuurlijk wel het geval is. Vergelijk het met het gooien van tien zessen: als je telkens met tien dobbelstenen gooit, lukt het bijna nooit. Als je daarentegen na elke worp de zessen opzij legt en met de rest verder gooit, zul je vrij snel tien zessen hebben. Met andere woorden: Specifieke complexiteit is juist datgene wat er volgens de evolutietheorie ontstaat, natuurlijke selectie is precies dat wat het verschil maakt tussen willekeur en geëvolueerde complexiteit. Met computermodellen kan dit onderscheid duidelijk gedemonstreerd worden.

Intelligent design laat zich niet uit over de aard van de ontwerpende intelligentie. Veel aanhangers van deze visie vinden dat ze, ondanks het feit dat ontwerp creatie impliceert, niet bij de creationisten ingedeeld moeten worden. In de praktijk zijn de meeste ID-aanhangers behoudende christenen, wat de suggestie zou kunnen wekken dat met "ontwerpende intelligentie" de christelijke God wordt bedoeld.

Schitterend_ongelukIn juni 2005 verscheen het boek "Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp?" onder redactie van Cees Dekker, Ronald Meester en René van Woudenberg. Voor de publicatie van dit boek had Maria van der Hoeven, toen minister van OC&W een gesprek met Dekker over de relatie tussen geloof en wetenschap, en schreef in haar weblog naar aanleiding hiervan onder meer: "Als we erin slagen om wetenschappers van verschillende geloofsrichtingen met elkaar te verbinden, kan het [intelligent design] uiteindelijk misschien zelfs wel worden toegepast op scholen en in lessen." Zij beoogde daarmee een debat over ID te laten voeren tussen wetenschappers en het onderwijsveld. Er stak echter een storm van protest op en er werden zelfs Kamervragen gesteld. Van een open debat kwam niets terecht.

Korte tijd kon ID zich in grote bekendheid en populariteit verheugen, maar dat lijkt voorbij. Veel tegenstanders van intelligent design zien het hele idee als niet meer dan vermomd creationisme, en stellen bovendien dat het in wetenschappelijke termen geen theorie genoemd mag worden. Zij zeggen dat de enige ondersteuning voor ID uit de religieuze hoek komt, en niet uit die van de biologische wetenschap. Niettemin zijn sommige kritische argumenten van ID tegen de evolutietheorie ook te horen bij 'reguliere' biologen en natuurwetenschappers, zoals Lynn Margulis en Fred Hoyle. De kritiek van Cees Dekker:

"ID is geen Godsbewijs. Ik heb wat ID betreft een evolutie doorgemaakt. Wat ik in de biologie interessant vind is de vraag wat leven is. En ID trok me aan, omdat het een antwoord wilde geven op de vraag hoe je de complexiteit kwantificeert van DNA, eiwitten, cellen en van ingewikkelder biologische systemen. Maar als wetenschappelijk programma faalt het. Ik ben erin teleurgesteld. ID had de pretentie objectieve wetenschap te bieden, maar het heeft die pretentie niet waargemaakt".

Voor dit artikel is o.m. met dank gebruik gemaakt van Wikipedia.

 

Laatst aangepast op dinsdag, 10 mei 2011 08:04
 
Reageer (2 reacties)
Re: Intelligent Design
Feb 15 2011 15:09:32
Er worden veel tegenargumenten gegeven tegen ID, de genoemde argumenten worden in het artikel gelijk ontkracht.
Zijn er nog aanhangers voor ID? op basis van welke (nieuwe) argumenten?
#62
Re: Intelligent Design
Feb 22 2011 18:08:31
In Nederland hoor ik er geen bekende mensen meer over, maar in de VS wel. Die argumenten kun je uit de eerste hand lezen op de website van Discovery Institute, hun denktank. Die vind je op onze pagina over ID.
Ik hoor graag wat je van de argumenten daar vindt!
#90

You need to login or register to post comments.
Reageer op dit artikel in het forum. (2 posts)